دیدگاه های گانیه در تعلیم وتربیت (3)شرایط و سلسله مراتب یادگیری

۳- ترتیب و توالی اجزاء آموزش به چه شکل است؟

گانیه معتقد است که برای کسب هریک از قابلیتهای پنج گانه گفته شده درمرحله دوم. وجود شرایط درونی وبیرونی ضروری است . معیار تعیین شرایط بیرونی و درونی , ذهن فراگیر است .یعنی آنچه راکه باید در هنگام یادگیری در درون ذهن فراگیر باشد شرایط درونی  وآنچه راکه باید در خارج از ذهن فراگیر صورت پذیرد. شرایط بیرونی می نامند .برای مثال درزمینه یادگیری راهبردها ی شناختی دو نوع شرط درونی وبیرونی لازم است . شرط درونی , دانستن مفاهیم وقوانین در موضوع خاص است .برای مثال , حل یک مسایل ریاضی به صورت ابتکاری نیازمند مفاهیم و قوانین ریاضی است و شرط بیرونی مواجه شدن بامسایل متنوع و گوناگون به صورت منظم وترتیب است . بنابراین , شرایط درونی وبیرونی درارائه موادآموزشی نظم مشخصی را پیشنهاد می کند , زیرا عدم هریک از شرایط منجر به عدم یادگیری می شود . بنابراین , نوعی سلسله مراتب در یا دگیری قابلیتهای مختلف وجود داردکه در حقیقت سلسله مراتب یا ترتیب و توالی آموزش را از دیدگاه گانیه نشان میدهد.   به سلسله مراتب یادگیری گانیه در ادامه مطالب مراجعه نمایید.

ادامه نوشته

گزارش اچمالی هم اندیشی اعضای کمیسیونا درمرکز استان(90/9/2)

درتاریخ مذکور وبا حضورفعال اعضای مناطق تابعه ی استان هم اندیشی درمحل مجتمع آموزشی علامه حلی درساعت 8/30صبح شروع شدکه سرفصل مباحث به شرح زیراست

1- مروری بر برنامه ها وفعالیتهای کمیسیون استان درسال جاری.

2- بیان رهنمودهای کلی وکاربردی درخصوص راهبردهای نوین یاددهی ویادگیری درآموزش محتوای درسی.

3-تاکید برباشکوه تر برگزار کردن جشنواره روش های برتر تدریس دروس علوم اجتماعی و زبان وادبیات فارسی واتخاذ تدابیراجرایی مناسب

4- بهره گیری اعضا ازرهنمودها و توصیه های اجرایی کارشناس مسئول محترم اداره کل ومدیر اجرایی دوره.

5-گزارش نماینده کمیسیونهای هریک از مناطق ازعملکردکمیسیون درسال گذشته وبرنامه های سال جاری وتاکیدبر تبادل تجارب

6- جمع بندی وختم هم اندیشی

---

---

---

 

مسابقه ثبت تجارب یاددهی - یادگیری آموزشگاهی خلاق

موضوع: فراخوان مسابقه ی بزرگ ثبت تجربه ی یاددهی و یادگیری خلاق معلمانمسابقه ثبت نتایج تجربه در حوزه یاددهی -یادگیری آموزشگاه با رویکرد خلاقانه

اهداف :

        - ترویج تجارب یاددهی - یادگیری آموزشگاهی خلاق وجدید

     - گسترش مشارکت معلمان استان در فضای مجازی 

شیوه اجرا:

کلیه معلمان در مرحله اول برای نوشتن عنوان وچکیده اجمالی تجربه ی خود می توانند با مراجعه به وبلاگ کمیسیون  یاددهی - یادگیری استان همدان و انتخاب (ثبت نظرات ویا نظربدهید) در ذیل عنوان مسابقه با لحاظ ویژگی های منظور شده اقدام به شرکت نمایند.

شرایط شرکت در مسابقه :

۱- تجربه به اختصار بیان گردد(حداکثر نیم صفحه).

۲- تجربه جدید و بدیع  باشد.

۳- تجربه در آموزشگاه اجرا شده باشد.

۴- تجربه در حوزه ی فعالیت های یاددهی - یادگیری باشد.

۵- تجربه قبلا در جایی ارائه نشده باشد.

6- امکان ارائه مستند اجمالی آن حسب نیاز درآینده نیز وجود داشته باشد.

7- در هنگام ثبت تجربه ُنوشتن مشخصات کامل الزامی است(نام ۰ نام خانوادگی-  آموزشگاه - منطقه - و شماره تماس).

زمان بندی وشیوه ی اجرا:

۱- ثبت تجربه از زمان ثبت اطلاع مسابقه در وبلاگ کمیسیون  تا تاریخ ۱۴/۱/۸۹

۲- انتخاب بهترین آثار به تعداد ۲۴ اثر در مورخه ۱۹/۱/۸۹

۳- اطلاع رسانی به نفرات برگزیده جهت ارسال هر گونه آثار تکمیلی مربوط به تجربه ی خلاق خود تا مورخه ۲۷/۱/۸۹

 ۴- انتخاب برگزیدگان نهایی به تعداد ۱۲ اثر به عنوان آثار برتر در مورخه ۱۰/۲/۸۹

۵- تقدیر از ۱۲ همکار برتر در هفته بزرگداشت مقام معلم.

لازم به ذکر است که برای کلیه شرکت کنندگان گواهی مهارت به میزان ۲۰ ساعت از سوی سازمان متبوع صادر می گردد.

هم چنین اسامی کلیه شرکت کنندگا ن ونفرات منتخب در وبلاگ کمیسیون ثبت خواهد شد.

                                                                                   به امید حضور گرم شما.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تحولات اخير در رويكردهاي يادگيري

تحولات اخیر در رویکردهای یادگیری

دکتر محسن آیتی استاد علوم تربیتی دانشگاه بیر جند

در سالهاي اخير تحولاتي در مفهوم يادگيري رخ داده و نظريه‌هاي سنتي در فرايند يادگيري دچار چالش شده است.

هوکانسون و هوپر (به نقل از کوهن، مانیون و موریسون 2004 ص:169) می گویند تغییری در آموزش و پرورش در موارد زیر وجود دارد:

·        از آموزش گرایی به ساخت و سازگرایی

·        از آموزش و پرورش معلم محور به یادگیرنده محور

·        از رویکرد های رفتاری به شناختی

·        از بازنمایی به تولید

·        از منطق خطی به منطق شبکه ای شده و غیر خطی

دو دليل عمده در‌اين تغيير را مي‌توان رشد علوم شناختي از يكسو و ناكار آمدي نظريه‌هاي سنتي يادگيري و آموزش در مجهز ساختن دانش‌آموزان به دانش و مهارت‌هاي لازم در قرن بيست و يكم دانست.

رويكرد سنتي غالباً با رفتارگرايي مترادف مي‌شود. همان طور كه هيپ، ، كئر ، بسيل ( 2004 ، ص 242 ) اظهار مي دارند:

«رفتارگرايي بر كار روانشناسان تجربي اوليه چون پاولف، واتسون، وثرندايك، بنا شده است اما بيشتر با ايده‌هاي شرطي سازي عامل اسكينز در آميخته است. یادگیرنده در اين چارچوب به عمل در محیط می پردازد و براي رفتارهاي خاص پاداش می گیرد. در ساده ترين سطح، يادگيري از طريق استفادة مكرر از چرخة عمل- پاداش اتفاق مي افتد كه اين چرخه تا زماني كه برونداد مطلوب حاصل شود ادامه دارد.

يادگيري و آموزش در كلاس درس رفتار گرا با ويژگي‌هاي زير مشخص مي‌شود (رستا 2002 ص:16):

·  يادگيري دشوار است. از نظر بسياري يادگيري يك فرايند دشوار و غالباً ملال‌انگيز است. طبق‌اين ديدگاه، اگر دانش‌آموزان در حين انجام يك فعاليت يادگيري لذت ببرند احتمالاً چيزي نخواهند آموخت.

·  يادگيري بر مبناي مدل ضعف دانش آموز صورت می گيرد. در‌اين سيستم تلاش مي‌شود تا كمبودها و ضعف‌هاي دانش‌آموزان شناسايي شود. آنگاه بر اساس كمبودها و ضعف‌هاي مشخص گرديده، دانش آموزان را گروه بندي نموده و سعي در رفع كمبودهاي آنان مي‌نمايند. 

·        يادگيري فرايند انتقال و دريافت اطلاعات است. 

·  بيشتر تلاش‌هاي يادگيري فعلي ما اطلاعات مدار بوده و بر توليد مجدد دانش در دانش‌آموزان بيش از توليد دانش توسط خود فرد تأكيد دارد.

·        يادگيري يك فرايند فردي است:

در پي مطالعة صورت گرفته در امريكا، مركز ملي سنجش پيشرفت آموزشي[1][ عنوان نمود كه اكثر دانش‌آموزان ساعات زيادي را به طور انفرادي به انجام تكاليف مي‌پردازند.

·  يادگيري با شكستن محتوي/ آموزش به واحدهاي مجزاي كوچك تسهيل مي‌شود. نيل پست من در كتاب خود با عنوان «آموزش نوعي فعاليت ويرانگر» بيان مي‌دارد كه نظام‌هاي آموزشي ما بدون حفظ پيوستگي، دانش و تجربه را به موضوعات مجزا، كل را به جزء و تاريخ را به وقايع تشكيل دهندة آن تقسيم مي‌نمايند.

·        يادگيري يك فرايند خطي است:

غالباً كتاب درسي يا معلم، مسير خطي انعطاف پذيري را در يك زمينه محتوايي محدود يا توالي از واحدهاي آموزشي استاندارد شده فرا روي دانش آموز قرار مي‌دهد. اما مسائلي كه در زندگي روزمره با آن مواجهيم بندرت يك راه يا توالي براي حل شدن دارند.

در برابر پاراديم سنتي ياددهي-يادگيري،‌پاراديم جديدي از فرايند ياددهي- يادگيري ظهور يافت كه اساس آن بر چند دهه مطالعه  و بررسي روي نحوۀ يادگيري انسان استوار بود.‌ اين پاراديم جديد كه از آن به عنوان «ساخت و سازگرايي» ياد مي‌شود،  براي بهبود فرايند ياددهي-  يادگيري مورد تأكيد جهاني قرار گرفته است.

باید توجه داشت  دلالتهاي مشخص و ثابتي كه مورد تأييد همة ساخت و سازگرايان باشد وجود ندارد،  در عین حال بعضی از صاحب نظران تلاش نموده اند پاره ای از دلالت های تربیتی نظریۀ ساخت و ساز گرایی را فهرست نمایند. در ادامه به نظرات وولفولک و جوناسن در این باب اشاره می شود.

از نظر وولفولك (2004 ص:327) عناصر زير به عنوان مواردي كه رويكرد‌هاي ساخت و سازگرا  بر آن اتفاق نظر دارند قابل توجه است:

1.  محيطهاي يادگيري پيچيده و چالش برانگيز و تكاليف واقعي

2.  مذاكرات اجتماعي و مسؤولیت پذیری مشترک برای یادگیری[2][

3.  بازنمايي‌هاي چند گانه از محتوا 

4.  فهم‌اينكه دانش بنا شدني است 

5. دانش آموز مالکیت يادگيري را دارد و آموزش، دانش آموز محور است 

جوناسن (به نقل از مهر محمدی 1382 ص:58) نیز هشت ویژگی به شرح زیر را بعنوان ویژگی محیط های یادگیری ساخت و سازگرایانه مطرح می سازد که ضمن داشتن اشتراکاتی با آنچه وولفولک ذکر نموده، موارد جدیدی را نیز دربر دارد:

1. یادگیری مستلزم دستکاری فعال است: جریان یادگیری باید یادگیرندگان را درگیر پردازش آگاهانه و فعال اطلاعات نموده و آنان را در تبادل نتایج حاصل از این فعالیت ها، مسؤول و پاسخگو قلمداد کند.

2. یادگیری ساخته شدنی یا بناشدنی است: یادگیری عبارتست از استخراج معنی و مفهوم یا مرتفع ساختن یک وضعیت و موقعیت تحیر زا و کنجکاوی برانگیز که از طریق ترکیب و تلفیق اندیشه های جدید و دانش پیشین یادگیرنده اتفاق می افتد. در این فرایند، یادگیرنده، به ساخت معنی و مفهوم شخصی (فردی) از پدیده های متفاوت می پردازد.

3. یادگیری همکارانه است: انسان ذاتاً خواهان دریافت کمک و حمایت دیگران در رویارویی با مسائل و مشکلات و انجام تکالیف است. محیط های یادگیری ساخت و سازگرایانه، یادگیرندگان را از موهبت کار و تفکر گروهی و مشارکتی محروم نمی کند. 

4. یادگیری هدفمند است: از آنجا که کلیۀ افعال، رفتار و کنش های انسان هدفمند است، محیط یادگیری ساخت و سازگرایانه باید فعالانه فرایند درک و دریافت شفاف و روشن از هدف های یادگیری توسط یادگیرندگان را مورد توجه و حمایت قرار دهد.

5. یادگیری با امور و مسائل پیچیده سروکار دارد: محیط یادگیری ساخت و سازگرایانه باید علاوه بر مسائل ساده و دارای ساختار مشخص کتاب درسی، دانش آموزان را درگیر حل مسائل پیچیده که دارای ساختار، سازمان، ابعاد و راه حل های کاملاً  مشخص و استاندارد نمی باشند نیز بکند.

6. یادگیری زمینه ای است: تکالیف یادگیری متناسب با محیط یادگیری ساخت و سازگرایانه الزاماً باید از شکل انتزاعی و غیر مرتبط با موقعیت های واقعی زندگی فاصله بگیرد. یادگیری معنی دار، درک و فهم عمیق تر موضوعات و انتقال آموخته ها به موقعیت های جدید به استناد شواهد پژوهشی فراوان زمانی اتفاق می افتد که تکالیف یادگیری فرد را در زمینه وفضای موقعیت های عینی وعملی زندگی (خواه بصورت واقعی یا شبیه سازی شده) قرار دهد و متعاقباً کاربرد دانش و مهارت آموخته شده در زمینه و بستر متفاوت را در دستور کار او قرار دهد. 

7. یادگیری محاوره ای است: یادگیری ماهیتاً فرایندی اجتماعی و مبنی بر گفتگو است. بدین معنی که افراد در رویارویی با یک تکلیف یا یک مسأله بطور طبیعی جویای افکار و اندیشه های دیگران می شوند.

8. یادگیری تأملی است: محیط یادگیری ساخت و سازگرایانه باید در یادگیرندگان زمینۀ مستمر طرح پرسش هایی از قبیل چه می کنم؟ چه تصمیمی گرفتم؟ از چه راهبردهایی استفاده کردم؟ چه آموختم؟ و پاسخ مبتنی بر تأمل و تفکر دربارۀ آنها را فراهم کند. به دیگر سخن، فرایند یادگیری ظرفیت فراشناختی دانش آموزان را نیز به خدمت می گیرد.

---

 

 

خلاقيت

خلاقیت همواره مفهومی  اسرار آمیز ،وسیع وبسیار پیچیده  بوده است .خلاقیت را شاید بتوان برترین سطح یادگیری بشر ،بالاترین توانمندی تفکر ومحصول نهایی ذهن واندیشه ی انسان دانست.از خلاقیت تعاریف متعددی ارائه شده است که در ذیل به یکی از آن ها اشاره می شود.

"ویزبرگ" خلاقیت را این گونه تعریف نموده است:

خلاقیت یعنی پدید آوردن دستاوردهای جدید وارزشمند ،براساس نوعی تفکر که در همه ی افراد ،کمابیش وجود دارد.

اگر وجوه اشتراک تعاریف  را استخراج کنیم به چند ویژگی بارز در مورد خلاقیت می رسیم .این ویژگی ها عبارت اند از:

1-                       خلاقیت فرآیندی فکری وروانی است.

2-                     محصول خلاقیت می تواند به شکل یک اثر ،یک ایده ،یک راه حل ،یک شی ویا هر چیز دیگری ظهور کند.

3-                    محصول خلاقیت ،پدید ه ای   نو وجدید است.

4-                    محصول خلاقیت اثری است که علاوه بر تازگی دارای ارزش نیز باشد.

5-                     خلاقیت یک توانایی عمومی است ودر همه ی افراد کمابیش وجود دارد.

6-                     خلاقیت قابل پرورش است وبا محیط اجتماعی – فرهنگی ارتباط مستقیم دارد.

 

یک تکته از هزاران.......نکته هجدهم

(وهنگامی که دل ها نشاط یافتند علم وکمال را در آن ها به ودیعه بگذارید وهر گاه از نشاط تهی شدند آن را وداع کنید زیرا در این حالت دل ها آماده ی فراگیری نیستند.)

بحارالانوار

یک نکته از هزاران ......نکته هفدهم

جان دیویی معتقد است که دانش آموزان به ۴ علاقه تمایل نشان می دهند:

۱.علاقه به سر در آوردن

۲.علاقه به ارتباط وگفت وگو

۳.علاقه به تولید واکتشاف

۴.علاقه به کارهای هنری.

به عنوان یک معلم به کدام یک از علایق دانش آموزان توجه می نماییم؟

اهداف برنامه درسی ملی

 

۱- تعيين رويكرد و اهداف برنامه‌ي درسي در سطح نظام آموزشي، دوره‌هاي تحصيلي و حوزه‌هاي يادگيري؛

۲- تعيين منطق، جهت‌گيري‌ها و ابعاد هر يك از حوزه‌هاي يادگيري؛

۳ - تعيين اصول، سياست‌ها و فرايند تدوين برنامه‌ي درسي؛

۴ - تعيين اصول، سياست‌ها و فرايند اجراي برنامه‌ي درسي؛

۵- تعيين اصول و سياست‌هاي ناظر بر مواد و منابع آموزشي؛

۶ - تعيين ساختار، اصول و فرايند ارزش‌يابي و اصلاح برنامه‌ي درسي؛

۷ - تعيين و تبيين نظام برنامه‌ريزي درسي كشور.

 

اصول حاكم بر فرايند توليد برنامه‌ي درسي ملي

۱ - اصل رعايت مباني اسلامي تعليم و تربيت، ديدگاه‌هاي حضرت امام (ره) و مقام معظم   رهبري؛

۲ - اصل مشاركت وبهره‌گيري ازصاحب‌نظران حوزه، دانشگاه،كارشناسان و فرهنگيان درهمه‌ي سطوح صف و ستاد؛

۳ - اصل تعامل فعال با نهادهاي فرابخشي؛

۴ - رعايت آرمان‌گرايي، واقع‌بيني و آينده‌نگري به گونه‌اي هماهنگ و متعادل؛

۵ - جامعيت، انسجام و هماهنگي در مؤلفه‌ها و عناصر سند؛

۶ - توجه به ويژگي‌هاي بومي بودن، مستقل بودن و كارآمد بودن الگوي پيشنهادي درعين استفاده از همه‌ي تجربه‌هاي موفق جهاني؛

۷ - بهره‌گيري از تجارب، منابع و پژوهش‌هاي پيشين و پرهيز از دوباره كاري؛

۸ - برنامه‌ريزي و فرهنگ سازي براي اجرا و اشاعه‌ي يافته‌هاي مصوب به موازات تكميل و پيشرفت طرح؛

۹ - وضوح و شفافيت و عدم ابهام و كلي‌گويي درسند.

                                                             دبیرخانه برنامه درسی ملی

مدیریت زمان

 توسعه مهارت های زمان یک مسافرت طولانی است .این مسافرت ممکن است با این راهنما آغاز شود، اما به تمرین و ممارست بسیار و راهنمایی‌هایی که در طول راه وجود دارند، نیاز دارد. 

ادامه نوشته

آموزش مستقیم یا یادگیری فعال ؟

مهمترین چیز در دنیا این نیست که در کجا ایستاده ایم بلکه این است که در چه جهتی حرکت می کنیم

روسو می گوید : آموزگار خوب کسی نیست که در کمترین زمان بیشترین چیزها را می آموزد بلکه کسی است که شوق به آموختن و فهمیدن را در دانش آموزان بر می انگیزد زیرا هدف آموزش به کار گرفتن توانایی . اندیشیدن و فهمیدن است .

آموزش یک واکنش شیمیایی نیست بلکه بیشتر شبیه یک تصویر و یا ساختن یک قطعه موسیقی و یا مانند کاشتن یک نهال در باغی و یا نوشتن یک نامه دوستانه است .

 آموزش با قلب انسان سر و کار دارد و باید دریافت که این کار را با فرمول نمی توان انجام داد.

آیا می توان با دانش دیروز فراگیران امروز را برای فردا آموزش داد ؟

قوانینی در تدریس خوب

هربرت سي. فرد من، استاد دانشگاه شيكاگو در مقاله اي با عنوان « قوانيني در تدريس خوب »  توصيه هايي به آموزشگران نموده است . در زير گزيده اي از اين مقاله جهت استفاده علاقمندان ارائه مي شود .

ادامه نوشته

بهترین روش تدریس کدام است ؟

هیچ یک از روشهای تدریس به خودی خود خوب یا بد نیستند بلکه چگونگی و شرایط استفاده از آنهاست که باعث قوت یا ضعفشان می شود

پس معلم باید ۰۰۰ ( به ادامه مطلب مراجعه کنید )

ادامه نوشته

تحليل تدريس

ادامه نوشته

چشم انداز-مشارکت-موفقیت

ادامه نوشته

خصوصيات بهترين معلمان(سند ملی‌آ پ )

ادامه نوشته