راهكارهاي مقابله با اضطراب در كلاس زبان خارجي

به عنوان اولين گام در كاهش اضطراب ، بايد آگاهي معلمان ، دانش اموزان و نيز برنامه ريزان درسي از اين مساله افزايش يابد . معلماني كه متوجه باشند ، بعضي از دانش اموزان در كلاس هاي زبان خارجي احساس ناراحتي مي كنند و يا حتي از آن رنج مي برند . اغلب دچار مشكل محدوديت اجرايي و زماني هستند . در صورتي كه معلم از مساله اضطراب در كلاس آگاه نشود ، ممكن است نياز به صرف وقت و تلاش بيش تر براي مقابله با اين مشكل را احساس نكند . دانش آموزان غالباً معتقدند ، با اين احساس اضطراب و ترس تنها هستند و كسي آن ها را درك نمي كند . اين امر نه تنها ممكن است مانع يادگيري شود ، بلكه اتكا به نفس آن ها را نيز به خطر مي اندازد بنابراين اگر دانش آموزان بدانند كه اضطراب در كلاس زبان خارجي مشكلي نسبتاً شايع است پي مي برند كه سايرين نيز احتمالاً ترس و احساس ناراحتي مشابهي را ممكن است تجربه كنند يك راه افزايش آگاهي ، برگزاري كارگاه هاي آموزشي هم براي معلمان و هم براي دانش آموزان در رابطه با اضطراب يادگيري زبان است .

با توجه به اين كه معلمان در ميزان اضطرابي كه دانش آموزان در كلاس تجربه مي كنند نقش اساسي دارند . راهكارهاي زير را به آن توصيه مي كنيم كه طبق تحقيقات و از ديد دانش آموزان و متخصصان آموزش زبان خارجي مي تواند به كاهش اضطراب كمك كند . بهتر است معلم :

1ـ در اولين جلسه كلاس ، دوباره اضطراب و اين كه احساس اضطراب در كلاس زبان ، احساسي طبيعي و شايع است ، توضيحاتي بدهد و در طول دوره تحصيلي نيز در صورت احساس نياز ، مجدداً به اين مساله اشاره داشته باشد .

2ـ محيطي ايجاد كند كه استرس زا نباشد ، بلكه داراي جوي صميمي و دوستانه باشد و در آن وحدت و يگانگي حاكم باشد . همچنين ، با شريك شدن در احساسات ، اضطراب و نيازهاي دانش اموزان ، بين خود و دانش آموز و بين دانش آموزان ، تفاهم و اعتماد برقرار كند تا آن ها احساس امنيت كنند .

3ـ به ترس دانش آموزان و احساس عدم امنيت آنها حساس باشد و به آنها در امر مقابله با اين ترس ها كمك كند .

4ـ به شخصيت دانش آموز احترام بگذارد و به جاي اين كه به عنوان شخصي كه همه چيز مي داند و در حضورش دانش آموز از ترس اين اشتباه كند ، مي ترسد و مي لرزد ، نقش مشاوري را داشته باشد كه دانش آموز در كنار او و در محيطي امن و ايمن ، جايي كه مورد مسخر قرار نمي گيرد . زبان خارجي را بياموزد در چنين كلاسي يادگيري دفاعي ضرورتي ندارد .

5ـ به نظرات و پيشنهادات ارزنده دانش آموزان گوش فرا دهد و آن ها را محترم بشمارد .

6ـ به سبك يادگيري و شيوه آموزشي كه دانش آموزان ترجيح مي دهند ، توجه داشته باشد .

7ـ مدبرانه كارهاي گروهي و فعاليت هاي جمعي هدفمند را به كار برد .

8ـ به دانش آموزان نقشي پويشگرانه بدهد تا آن ها خودشان جوي را ايجاد كنند كه در آن وحدت و حمايت گروهي وجود داشته باشد .

9ـ از موضوعات مربوط و جالب براي تمرين ها و بحث هاي كلاسي استفاده كند .

10ـ حجم مطالب درسي را كه در هر جلسه تدريس مي شود ، در نظر داشته باشد و سريع پيش نرود هنگام صحبت كردن به زبان خارجي سريع صحبت نكند و به خاطر داشته باشد گاهي براي روشن شدن نكات مهم و دادن دستور العمل هاي خاص استفاده از زبان اول ضروري است .

11ـ از روش هايي استفاده كند كه به منظور كمك به يادگيري و به ياد سپاري مطالب ، مواد درسي خوب دسته بندي شده باشند . در هر جلسه هم مطالب درس هاي قبلي تقويت شوند تا معلم مطمين شود ، دانش آموزان متوجه مطالب مي شوند .

12ـ در كلاس هاي محاوره ، در صورتي كه تعداد دانشجو كم باشد . از دانش آموزان بخواهد كه صندلي هايشان را به صورت نيمدايره در كنار هم بگذارند تا احساس امنيت بيش تري پيدا كنند .

13ـ از فعاليت هاي خاصي كه به كاهش اضطراب كمك مي كند ، مثل نمايش و بازي هاي آموزشي استفاده كند . اما به خاطر داشته باشد كه عده اي از دانش آموزان ، به خصوص در سنين بالاتر ، نسبت به اين فعاليت ها احساس خوبي ندارند و احساس اضطراب مي كنند . اين افراد معمولاً نسبت به مطالبي كه به زندگي و اهدافشان مربوط باشند ، احساس بهتري دارند .

14ـ هنگام تصحيح غلط هاي دانش آموزان ، از كلمات تشويق كننده استفاده كند ، نه كلمات تهديد كننده .

15ـ هنگامي كه دانش آموز به زبان خارجي صحبت مي كند ، در صورت داشتن اشتباه از نظر كاربرد لغت ، دستور زبان و يا تلفظ ، بعد از پايان فعاليت ، غلط ها را تصحيح كند . يعني نبايد صحبت دانش آموز را به منظور تحصيح غلط هاي او ، دائماً قطع كرد . اين كار باعث اضطراب بيش تر و در نتيجه اشتباهات بيش تر مي شود .

علاوه بر موارد فوق ، نگرش مثبت معلم و دانش آموز به يادگيري زبان خارجي نيز مي تواند به كاهش اضطراب كمك كند . دانش آموزان هم بايد بدانند كه انتظارتشان بايد منطبق با سرعت يادگيري شان باشد آن ها نبايد انتظار داشته باشند . در مدت كوتاهي زبان را فراگيرند . در مسير يادگيري زبان ، همه اشتباهاتي مي كنند بنابراين زماني كه پاسخ دانش آموز دانشجو درست نيست ، نبايد احساس بدي داشته باشد . 

فریبا چراغیان